Afgelopen week ontving VAKO het trieste bericht dat Jan Wiechers, bekend Vriezenaar en oud-speler en voorzitter van VAKO, is overleden op woensdag 15 juni. Jan is 89 jaar geworden. VAKO wil graag dit moment aangrijpen om Jan te herinneren en te gedenken via het interview dat auteur Dick Heuvelman met onder meer Jan hield als bijdrage voor het jubileumboek 'Met de tijd mee', VAKO 75 Jaar, inmiddels 17 jaar geleden. Het interview vindt u hieronder.

We wensen Jans vrouw Janny en zijn kinderen en kleinkinderen veel sterkte toe de komende tijd.

Namens heel VAKO, het bestuur  

 

Door Dick Heuvelman

Liefde voor VAKO kost De Fielliettaz Goethart het burgemeesterschap van Assen

Ach ja, de jaren vijftig. De tijd van wederopbouw. We roken Golden Fiction, Chief Whiep (in het groene doosje) en de dames Miss Blanche, De radio zorgt nog voor ons huisvermaak met programma’s als De Showboot (VARA), De Dinsdag Bonte Avond Trein (AVRO) en Mastklimmen (NCRV) Ook zijn er op de goede ouwe radio mededelingen speciaal voor land- en tuinbouw. Ministers worden aangesproken met excellentie, vader en moeder met u en we steken allemaal onze hand uit als we fietsend van richting veranderen In de kranten lezen we nog waar onze zeestomers reilen en zeilen, Panda is onze Grote Stripheld en Wim van Est en Woutje Wagtmans zijn onze eerste Tourhelden.

Ons voetbal wordt gekenmerkt door een ware revolutie. De Limburgse zakenman Egidius Joosten introduceert, ondanks hevige oppositie van de KNVB-bobo’s, het professionalisme. Ook in de muziek is er revol­te: de rock and roll doet met donder en geweld zijn intrede. Voor het eerst is er bioscoophooliganisme, hoewel dat woord nog niet bestaat. In het stad-Groninger Beurstheater wordt met stoelen gesmeten als Bill Haley en zijn Comets op het witte doek verschijnen. En in Vries? Daar wordt door de politiek gesteggeld of het dorp aan de oostkant van de weg moet worden uitgebreid. De weg is de doorgaande weg tussen Groningen en Assen en in het verlengde daarvan naar het destijds nog 'verre Westen’. De eerste import meldt zich.

Zoals Albert Mos en Jan Wiechers. Mos is een tiener als hij vanuit De Wijk, waar hij opgroeide als telg van een groentehandelaar annex kruidenier, de wijde wereld intrekt. Op zoek naar passend werk, want als volontair op het gemeentehuis van De Wijk is hem te verstaan gegeven dat er daar geen plaats voor hem is In het Friese Dantumadeel kan hij wel terecht, maar nog dezelfde dag treft hij in Vries de roos. Mos: “Ik kon er minder verdienen, maar ik kon er de mensen wel verstaan. Daarom heb ik voor Vries gekozen, waar ik leerling-ambtenaar ben geworden. Zeg maar een soort krullenjongen.”

Wiechers, van 1932, is van oorsprong Muntendammer, maar komt vanuit Eelde naar Vries. Wiechers is in die tijd ook ambtenaar en kon in Vries promotie maken. “Ik werd gemeenteopzichter voor bouw- en woningtoezicht. Man, ik moest mij voorstellen bij alle dertien raadsleden. Schoolmeesters moesten dat ook. Zo ging dat toen.”

Zorgen hoeft Wiechers zich echter niet te maken, want hij is simpelweg gewild door de top van het gemeentehuis. Behalve burgemeester De Fielliettaz Goethart zijn dat gemeentesecretaris Meedema en de topambtenaren Blaauw en Boerema. Een kwartet dat VAKO een zeer warm hart toedraagt. Eigenlijk, zo kunnen we nu na grofweg een halve eeuw wel vaststellen, is de gemeente Vries de eerste sponsor van VAKO. Nee, niet officieel, maar vooral informeel. In het gemeentehuis worden allerhande en zeker geen onbelangrijke hand- en spandiensten voor VAKO verricht. Op kosten van de baas. Van de grote hoop is het gemakkelijk scheppen.

Een beetje voetballer is ook zeer welkom in Vries. Als-ie tenminste voor VAKO wil spelen. Jan Wiechers dus. En ook Jan Schut en Henk Heling, die als schoolmeester wordt aangesteld. Maar ook een jongen als Herman Teering, in die tijd eigenlijk de vedette. Hij ‘verdwaalt’ als Twent in Vries en krijgt een baantje als gemeentelijk tuinman. Mos: “Er kwam zelfs een speler die volgens zeggen van Haarlem 2 afkomstig was. Hendrik Greving moest voor hem wijken. Maar die Haarlemmer bleek er bij nader inzien niets van te kunnen, had nog nooit tegen een bal getrapt. Dat kon ook gebeuren. Die meneer Boerema trouwens was een zeer fanatiek mannetje. Zoals die tekeer kon gaan tegen de scheidsrechter, daar schaamde je je gewoon voor.”

De voetbalimport heeft het, ondanks alle gemeentelijke egards, niet altijd gemakkelijk. Jan Wiechers weet nog heel goed dat hi] in de training een enorme ‘reis’ kreeg van Mannus Uffen. Wiechers: “Daar hield ik een hele dikke enkel aan over. Later heb ik Mannus eens gevraagd waarom hij dat had gedaan. Toen zei hij me: ‘Ik dacht wat doet die vreemdeling hier.”

Jan Koops, toch ook oer-Vriezenaar, heeft zich nooit door dergelijke sentimenten laten leiden Hij maakt op zestienjarige leeftijd zijn debuut in VAKO 1 en zal uiteindelijk ruim twintig jaar in het vlaggenschip van rood-geel spelen. Hij is opgegroeid bij het kerkhof, als de huidige Westerstraat nog Eswal heet. Jan Koops leert spelenderwijs voetballen met Hendrik Greving en Bertus Jansen. Eenmaal eerste elftalspeler kan ook hij rekenen op de macht van De Fielliettaz. Koops: “Ik weet nog goed dat toen ik in dienst zat en we maar een keer per veertien dagen naar huis mochten, ik toch elke week kon voetballen voor VAKO. Had de burgemeester geregeld. Die stuurde dan even een telegram naar de commandant en hup, daar ging ik weer naar huis.” Soldaat Mos krijgt dezelfde ‘behandeling’.

Tot op de dag van vandaag profiteert VAKO nog van De Fielliettaz’ ambities. Dankzij hem werd het complex aan de Veltenburgerdijk aangelegd, dat in 1953 wordt geopend. Mos: “Aanvankelijk had men grastaluds om het veld aangelegd, maar dat vond De Fielliettaz maar niks. Hij wilde taluds van beton. En zo geschiedde. Ik geloof dat hij dat geld daarvoor uit het provinciale potje voor onderhoud van wegen haalde. Dat heeft hem nadien promotie naar een grotere gemeente gekost. Hij zou op de kandidatenlijst voor Assen hebben gestaan. Maar VAKO had toen wel een van de mooiste complexen van het Noorden.”

Mede dank zij de bemoeienissen van ‘hogerhand’ op het gemeentehuis met VAKO gedijt de club goed. Jarenlang staat VAKO als tweedeklasser geboekt en dat is voor die tijd hoog te noemen. De hoofdklasse is in die jaren nog een onbekend fenomeen Jan Koops: “We speelden dan weer in de zogenaamd Friese klasse, tegen clubs als Nicator, Friesland, FVC en Frisia, dan weer in de Drents / Groninger klasse tegen clubs als Veelerveen, BNC en CEC.” Mos: “Maar ik wil toch wel even benadrukken dat we niet alleen veel steun kregen van de gemeente. Ook de familie Klinkhamer deed veel voor ons, dat wil ik toch wel even gezegd hebben. Als we een uitwedstrijd hadden kre­gen we soep met brood bij Mans Lutgers, toen de beheerder van cafe Quatre Bras En vaak bracht Klinkhamer mij ook nog na met hun bestelwagen als ik ’s morgens in een ander elftal had gespeeld.”

Dankzij ‘de heren van het gemeentehuis’ komt er zelfs nog een Hongaarse ex-prof naar VAKO, Zoltan Mraz, die ook nog bij Veendam actief is geweest. Mos: “Hij kwam via zijn werk als onderhoudsmonteur van typemachines nogal eens op het gemeentehuis en ja, die werd op die manier dus gepaaid.”

De uitwedstrijden gaan altijd met de bus van Harmanni. Supporters mogen ook mee. Eentje ervan was Ab Kinds. Mos: “Die noemden we ‘Ab Oorlog’ omdat hij altijd ruzie maakte, vooral als hij teveel op had. Dat was een heel ander type dan Albert Polling. Die was altijd heel sportief. Als we verloren zei hij altijd: ‘Die anderen hebben toch ook hun best gedaan.'          1

De terugweg vanuit Friesland loopt standaard via Zuidhorn, waar het etablissement van Balk wordt aangedaan. Veel meer heeft het uitgaansleven niet te bieden. Jan Koops: “Op zaterdagavond was er helemaal niets te beleven in Vries Je ging wel eens naar het café om een beetje te knobbelen en als het één uur werd, was het al knap laat. Zelf zat ik ook veel in Eelde, daar had ik verkering.” Koops, Mos en Wiechers hebben niet alleen De Fielhettaz als ‘Grote Leider’ meegemaakt, maar ook de periode Gelissen staat nog helder in hun geheugen gegrift. Thijs Gelissen, garagehouder, heeft de club ook op vele manieren gediend. Ook als voorzitter. Hij gaat zo in het wel en wee van VAKO op dat zijn humeur er door wordt bepaald. Mos: “Die man kon dus absoluut met tegen zijn verlies.”

Koops vult aan: “We verloren een keer in Froombosch, waar we met auto’s heen waren gegaan. Afijn, hij was toen zo flauw dat hij alleen weer terug gegaan is. Ik zat met Berend Greving in zijn auto, maar hij liet ons gewoon stikken.” En Mos: “Ach ja Gelissen, Hi] lag nogal eens overhoop met deze en gene, maar een echte clubman was het wel. Als er een bal moest komen, stond hij op de stoep van het gemeentehuis en de clubbladen liet hij in zijn eigen showroom maken. Jammer alleen dat hij nogal eens zwart-wit dacht en daar dan ook naar handelde.”

Zowel Jan Koops, Jan Wiechers als Albert Mos zijn tot op de dag van vandaag nog regelmatig langs de lijn te vinden als VAKO 1, althans wat het zondagvoetbal betreft, thuis speelt. Eerlijk gezegd valt het voetbal de heren doorgaans niet mee. Mos vindt het spel ‘te peuterig’ Toch is er ook nog enige hoop. Die spreekt Jan Wiechers uit. “Gezien de jeugd die de club momenteel rijk is, zie ik best wel toekomst Dat wil zeggen dat we ooit weer een gedegen derdeklasser zullen worden En wie weet is zelfs de tweede klasse ooit nog eens haalbaar ”

Op de foto het eerste elfial van VAKO eindjaren '50 Staand vlnr. Bertus Pit, Herman Peering, Jan Schut, Jan Koops, Henk Dik, Jan van Dalen, Marchienus Westerhof, Hendrik Greving en grensrechter Lambertus Dekker Gehurkt vlnr.: Albert Mos, Geert Hagen, Jan Wiechers en Harmannus Uffen.

Noot: dit artikel is dus geschreven in april 2005!